Bu sitedeki bilgiler tıbbi tanı ve tedavi amacı taşımamaktadır. Sağlık sorunlarınız için mutlaka hekiminize başvurunuz.

0850 321 50 00

CAM-ICU — Yoğun Bakım Deliriumu Tarama ve Tedavi

Confusion Assessment Method for ICU ile delirium erken tanısı, önleme ve yönetim yaklaşımları.

Yazan: Saygı Hastanesi Sağlık Rehberi Editör Kurulu
Yayın tarihi: · Son güncelleme:

Bu içerik Saygı Hastanesi Sağlık Rehberi Editör Kurulu tarafından derlenmiş olup, ilgili branş hekimimiz tarafından periyodik olarak gözden geçirilir.

Kaynaklar (3)

Bu içerik bilgi amaçlıdır, tıbbi tavsiye niteliği taşımaz. Göğüs Hastalıkları bölümümüzden randevu alabilirsiniz. Randevu Al →

CAM-ICU — Yoğun Bakım Deliriumu Tarama ve Tedavi Nedir?

ICU deliriumu, yoğun bakım hastalarında akut ortaya çıkan dikkat, bilinç ve kognitif işlev dalgalanmasıdır. Mekanik ventilasyondaki hastalarda %60-80, tüm ICU hastalarında %30-50 prevalans gösterir. DSM-5 kriterleri: akut başlangıç + dalgalanma, dikkat bozukluğu, bilinç değişikliği veya kognitif değişiklik, genel tıbbi duruma bağlı.

Alt tipler: hiperaktif (ajitasyon, halüsinasyon — tanı kolay ama %5), hipoaktif (sessiz, apatik, letarjik — en sık %45, gözden kaçabilir), karışık (%40). Hipoaktif delirium en kötü prognozlu; tanınmaması mortalite artırır.

CAM-ICU (Confusion Assessment Method for ICU): 4 adımlı yatak başı değerlendirme — 1) Akut başlangıç/dalgalanma, 2) Dikkat bozukluğu (Letter Attention Test, 10 harfli A kelimesi sayma), 3) Bilinç düzeyi bozukluğu (RASS ≠0), 4) Dağınık düşünce (4 soru). Pozitiflik: 1 ve 2 + (3 veya 4).

Sonuçlar: Delirium olan hastalar mekanik ventilasyonda daha uzun kalır, ICU ve hastane yatışı uzar, uzun vadeli kognitif bozukluk ve demans riski artar, mortalite 1.4-3 katı artar. Önleme ve erken yönetim bu nedenle kritik.

Belirtiler

Akut başlangıç ve dalgalanma — semptomlar saatler-günler içinde başlar, gün boyu iniş çıkışlıdır
Dikkat bozukluğu — uyaranlara odaklanamama, konuşmada dağılma, basit komutları takip edememe
Bilinç düzeyi değişikliği — RASS +1-4 (hiperaktif) veya RASS -2 ila -4 (hipoaktif)
Kognitif bozukluk — dezorganize düşünce, oryantasyon kaybı (zaman-yer-kişi), bellek bozukluğu, dil problemleri
Algı bozuklukları — görsel halüsinasyonlar (hayvanlar, insanlar), işitsel halüsinasyonlar, paranoid düşünceler

Risk Faktörleri

Değiştirilemeyen: yaş >65, önceden demans/kognitif bozukluk, önceki delirium öyküsü, genetik (APOE4)
Akut hastalık: sepsis, hipoksi, elektrolit bozuklukları (hiponatremi), metabolik (böbrek/karaciğer yetmezliği), enfeksiyon
Tedavi ilişkili: benzodiyazepinler (özellikle midazolam, lorazepam — en güçlü risk faktörü!), antikolinerjik ilaçlar, opioidler (yüksek doz), mekanik ventilasyon
Çevresel: uyku deprivasyonu, immobilizasyon, izolasyon, gürültü, aşırı/az ışık, aile yokluğu, noktüri/günüzü ayırım kaybı
Alkol/sedatif yoksunluk, nikotin yoksunluk

Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

Aşağıdaki belirtilerden herhangi birini yaşıyorsanız vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurun:

  • Her vardiya başı (8 saatte bir) CAM-ICU uygulaması — rutin pratiğe geçmeli
  • Pozitif CAM-ICU sonucu — klinik değerlendirme (anti-kolinerjik ilaç gözden geçir, sepsis/hipoksi/metabolik sebep ara)
  • Dirençli delirium (>48 saat rağmen müdahale) — konsültasyon (nörolog, psikiyatrist, geriatrist)

Tedavi Yöntemleri

01
ABCDEF Bundle — Assess and manage pain (A), Both SAT and SBT (B), Choice of sedation (C — dexmedetomidin > propofol > benzodiyazepin), Delirium assess/manage (D), Early mobility (E), Family engagement (F). Bundle uyum mortaliteyi %25 azaltır.
02
Non-farmakolojik (temel): gün-gece siklüsünü sürdür (gündüz ışık + aktivite, gece karanlık + sessiz), gözlük/işitme cihazı kullanımı, aile ziyareti, oryantasyon (takvim, saat), erken mobilizasyon (gün 1'den fizyoterapi), uyku hijyeni
03
İlaç optimizasyonu — benzodiyazepinleri kes/azalt (midazolam → dexmedetomidin geçişi), antikolinerjik ilaçları gözden geçir (difenhidramin, atropin, skopolamin), opioid dozunu minimize et, analjezi odaklı sedasyon
04
Dexmedetomidin — alfa-2 agonist, sedasyon sağlar ama delirium riski düşük (MIDEX/PRODEX). İnfüzyon 0.2-1.4 mcg/kg/saat; mekanik ventilasyondaki delirium hastalarında benzodiyazepin alternatifi
05
Haloperidol — hiperaktif delirium + ajitasyon + hastaya zarar riski varsa (0.5-5 mg IV 15-30 dk arayla). QTc uzatma riski, EKG takibi gerekli. Atypical antipsikotik (ketiapin, olanzapin) yerel kullanım. MIND-USA (2018) rutin etkisiz gösterdi
06
Uzun vadeli takip — ICU taburculuktan sonra kognitif değerlendirme, rehabilitasyon, aile eğitimi, post-ICU sendrom (PICS) takibi

Hangi Bölüme Başvurmalı?

Bu şikâyetler için hastanemizin Göğüs Hastalıkları bölümüne başvurabilirsiniz. Uzman hekimlerimiz size en uygun tedavi planını oluşturacaktır.

Göğüs Hastalıkları Bölümü Hakkında Bilgi Alın

Size yardımcı olalım

Şikâyetleriniz için uzman hekimlerimizden randevu alabilir veya bize ulaşabilirsiniz.

Randevu AlBize Ulaşın

İlgili Sağlık Konuları

Aynı bölümden incelemek isteyebileceğiniz diğer makaleler.

Astım

Göğüs Hastalıkları

Astım hışıltılı solunum, öksürük ve nefes darlığı atakları ile karakterizedir; doğru tedaviyle kontrol altına alınabilir.

KOAH (Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı)

Göğüs Hastalıkları

KOAH nefes darlığı ve kronik öksürükle seyreden geri dönüşümsüz bir akciğer hastalığıdır; sigarayı bırakmak ilerlemeyi yavaşlatır.

Pnömoni (Zatürre)

Göğüs Hastalıkları

Pnömoni yüksek ateş, öksürük ve nefes darlığıyla seyreder; uygun antibiyotik tedavisiyle büyük çoğunluğu iyileşir.

Tüberküloz (Verem)

Göğüs Hastalıkları

Tüberküloz haftalar-aylarca süren öksürük, ateş ve gece terlemesiyle seyreder; erken tanı ve tedavi tam iyileşme sağlar.

Plevral Efüzyon

Göğüs Hastalıkları

Plevral efüzyon nefes darlığı ve göğüs ağrısına yol açar; altta yatan nedenin (kalp yetmezliği, kanser, enfeksiyon) tedavisi esastır.

Pnömotoraks

Göğüs Hastalıkları

Pnömotoraks ani göğüs ağrısı ve nefes darlığıyla ortaya çıkar; gerilim pnömotoraksı hayatı tehdit eden tıbbi bir acildir.

Bronşit (Akut ve Kronik)

Göğüs Hastalıkları

Akut bronşit çoğunlukla viral kökenli ve kendiliğinden iyileşirken kronik bronşit sigara ile ilişkili KOAH'ın bileşenidir.

Bronşektazi

Göğüs Hastalıkları

Bronşektazi günlük bol balgam çıkarma ve tekrarlayan akciğer enfeksiyonlarıyla karakterizedir; fizik tedavi ve enfeksiyon kontrolü tedavinin temelini oluşturur.

Sağlık Uyarısı: Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tıbbi tanı ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetleriniz için mutlaka hekiminize başvurunuz. Saygı Hastanesi, bu sayfadaki bilgilere dayanılarak yapılan uygulamalardan sorumluluk kabul etmez.