Aralıklı Patlayıcı Bozukluk

Orantısız öfke ve şiddet patlamaları ile seyreden bozukluk.

Yazan: Saygı Hastanesi Sağlık Rehberi Editör Kurulu

Yayın tarihi: 1 Şubat 2026

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için lütfen hekiminize danışınız.

Kaynaklar (5)

Bu içerik bilgi amaçlıdır, tıbbi tavsiye niteliği taşımaz. Psikiyatri bölümümüzden randevu alabilirsiniz. Randevu Al →

Aralıklı Patlayıcı Bozukluk Nedir?

Aralıklı patlayıcı bozukluk (IED), kişinin tetikleyici olayla orantısız biçimde öfke patlamaları yaşaması ve zaman zaman saldırganlık göstermesi ile tanımlanan bir bozukluktur. Bu patlamalar planlı değildir; ani ve kısa sürelidir.

Patlamalar sonrası kişi çoğunlukla pişmanlık ve utanç yaşar. İş, ilişki ve yasal sorunlara yol açabilir.

Altta serotonerjik işlev bozukluğu, travma ve öğrenilmiş örüntüler yatar. Tedavi psikoterapi ve ilaç kombinasyonunu içerir.

IED bir dürtü kontrol bozukluğu olarak sınıflanır; patlamalar genellikle 30 dakikadan kısa sürer.

Tanı için belirtiler bir madde etkisi, başka bir tıbbi durum ya da psikiyatrik bozuklukla açıklanmamalıdır.

Yaşam boyu yaygınlığı yaklaşık %5-7'dir; nörobiyolojide prefrontal korteks aktivite azlığı ve amigdala hiperreaktivitesi rol oynar.

Belirtiler

Ani, tetikleyiciye orantısız öfke patlamaları

Sözel ya da fiziksel saldırganlık

Eşyaları kırma, kapıları çarpma

Patlama sonrası pişmanlık ve utanç

Patlamalar arası normal işlevsellik

Küçük provokasyonlara yoğun tepki

İlişkilerde sık çatışma

Patlama sırasında fizyolojik uyarılma (taşikardi, titreme)

Risk Faktörleri

Çocukluk çağı travması ve istismarı

Ailede öfke ve şiddet öyküsü

Madde kullanımı

Erken davranım bozukluğu

Nöropsikiyatrik yatkınlık

Stres ve uykusuzluk

Düşük serotonin düzeyleri

Erkek cinsiyet, özellikle genç erkekler

Travmatik beyin hasarı

Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

Aşağıdaki belirtilerden herhangi birini yaşıyorsanız vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurun:

Öfke patlamaları ilişkileri ve işi bozuyorsa
Yasal sorunlar ortaya çıkıyorsa
Kendine ya da başkalarına zarar veriyorsa
Patlamalar giderek sıklaşıyorsa
Madde kullanımı davranışı pekiştiriyorsa
İntihar düşüncesi varsa

Tedavi Yöntemleri

Bilişsel davranışçı terapi (öfke yönetimi)

SSRI antidepresanlar

Duygudurum düzenleyiciler

Grup terapisi

Stres yönetimi ve gevşeme teknikleri

Aile terapisi

Spesifik SSRI seçeneği olarak fluoksetin

Ağır vakalarda lityum, valproat, okskarbazepin veya topiramat

Komorbid bozuklukların eş zamanlı tedavisi

Kriz yönetim planı oluşturma

Hangi Bölüme Başvurmalı?

Bu şikâyetler için hastanemizin Psikiyatri bölümüne başvurabilirsiniz. Uzman hekimlerimiz size en uygun tedavi planını oluşturacaktır.

Psikiyatri Bölümü Hakkında Bilgi Alın

Size yardımcı olalım

Şikâyetleriniz için uzman hekimlerimizden randevu alabilir veya bize ulaşabilirsiniz.

Randevu Al Bize Ulaşın

İlgili Sağlık Konuları

Aynı bölümden incelemek isteyebileceğiniz diğer makaleler.

Yaygın Anksiyete Bozukluğu

Psikiyatri

Yaygın anksiyete bozukluğu nedir, kronik endişe nasıl yönetilir?

Psikiyatrik Uykusuzluk ve Uyku Bozuklukları

Psikiyatri

Depresyon, anksiyete ve diğer psikiyatrik bozuklukların uyku üzerindeki etkileri ve tedavisi.

Depresyon

Psikiyatri

Depresyon nedir, üzüntüden farkı nedir ve nasıl tedavi edilir?

Anksiyete Bozukluğu

Psikiyatri

Anksiyete bozukluğu nedir, normal kaygıdan farkı nedir ve nasıl aşılır?

Panik Atak

Psikiyatri

Panik atak nedir, kalp krizi ile karışan bu durum nasıl yönetilir ve önlenir?

OKB (Obsesif Kompulsif Bozukluk)

Psikiyatri

OKB nedir, takıntılı düşünceler ve zorunlu davranışlar nasıl tedavi edilir?

TSSB (Travma Sonrası Stres Bozukluğu)

Psikiyatri

TSSB nedir, travma sonrası geri dönüşler ve aşırı uyanıklık nasıl tedavi edilir?

Bipolar Bozukluk

Psikiyatri

Bipolar bozukluk nedir, mani ve depresyon dönemleri nasıl tanınır ve tedavi edilir?

Sağlık Uyarısı: Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tıbbi tanı ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetleriniz için mutlaka hekiminize başvurunuz. Saygı Hastanesi, bu sayfadaki bilgilere dayanılarak yapılan uygulamalardan sorumluluk kabul etmez.