Antikolinerjik Sendrom

Antikolinerjik sendrom sıcak, kuru, kırmızı, kör ve çılgın klasik tablosuyla tanınır.

Yazan: Saygı Hastanesi Sağlık Rehberi Editör Kurulu

Yayın tarihi: 1 Şubat 2026

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için lütfen hekiminize danışınız.

Kaynaklar (5)

Bu içerik bilgi amaçlıdır, tıbbi tavsiye niteliği taşımaz. Acil Servis bölümümüzden randevu alabilirsiniz. Randevu Al →

Antikolinerjik Sendrom Nedir?

Antikolinerjik sendrom; antihistaminikler (difenhidramin), trisiklik antidepresanlar, belladonna alkaloidleri (atropin, skopolamin), bazı bitki (jimson weed) ve antiparkinson ilaçların muskarinik reseptörleri bloke etmesiyle ortaya çıkar.

Santral belirtiler deliryum, huzursuzluk, halüsinasyon ve nöbeti içerirken; periferik belirtiler taşikardi, hipertermi, midriyazis, ağız kuruluğu, üriner retansiyon ve bağırsak seslerinde azalmadır. Klasik tablo 'mad as a hatter, hot as a hare, dry as a bone, red as a beet, blind as a bat' şeklinde özetlenir.

Tedavi destekleyicidir; fizostigmin santral antikolinerjik bulguları geri çevirebilir ancak trisiklik zehirlenmesinde kontrendikedir. Benzodiazepinler ajitasyon için tercih edilmelidir.

Belirtiler

Kuru cilt ve ağız kuruluğu

Hipertermi ve kırmızı yüz

Genişlemiş pupil (midriyazis)

Taşikardi ve hipertansiyon

Üriner retansiyon ve bağırsak sesi azalması

Ajitasyon, deliryum ve görsel halüsinasyon

Risk Faktörleri

Yaşlılarda polifarmasi

Antihistaminik ve uyku ilacı yüksek dozu

Bitki alımı (boru çiçeği, tatula)

Psikiyatrik hastalıkta kasıtlı alım

Çocuklarda ev içi kazalar

Göz damlalarının oral alınması

Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

Aşağıdaki belirtilerden herhangi birini yaşıyorsanız vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurun:

Deliryum, hipertermi veya üriner retansiyonda derhal acile başvurun
Yaşlılarda düşük dozlar bile tablo yapabilir
EKG ile QRS değerlendirme önemlidir
Zehir merkezi danışması önerilir

Tedavi Yöntemleri

Havayolu, solunum ve dolaşım desteği

Benzodiazepin ile ajitasyon kontrolü

Hipertermide aktif soğutma

Mesane kateterizasyonu

Seçilmiş olgularda fizostigmin (TCA şüphesi yoksa)

Devamlı kardiyak monitörizasyon

Hangi Bölüme Başvurmalı?

Bu şikâyetler için hastanemizin Acil Servis bölümüne başvurabilirsiniz. Uzman hekimlerimiz size en uygun tedavi planını oluşturacaktır.

Acil Servis Bölümü Hakkında Bilgi Alın

Size yardımcı olalım

Şikâyetleriniz için uzman hekimlerimizden randevu alabilir veya bize ulaşabilirsiniz.

Randevu Al Bize Ulaşın

İlgili Sağlık Konuları

Aynı bölümden incelemek isteyebileceğiniz diğer makaleler.

Kalp Krizi İlk Yardımı

Acil Servis

Kalp krizinde hızlı tanıma ve acil servis çağrısı, hayatta kalma şansını dramatik biçimde artırır.

Felç Belirtileri ve HIZLI Testi

Acil Servis

HIZLI (Halsizlik, İfade bozukluğu, Zaman kaybı, Lisan güçlüğü, İnme) testi felci erken saptamanın en pratik yöntemidir.

Anafilaksi (Anafilaktik Şok)

Acil Servis

Anafilaksi, ciddi sistemik alerjik reaksiyondur; epinefrin enjeksiyonu ve 112 en kritik ilk müdahaledir.

Solunum Yetmezliği

Acil Servis

Solunum yetmezliği; kandaki oksijen düşüşü veya karbondioksit yükselmesiyle karakterize, yaşamı tehdit eden tablodur.

Zehirlenme İlk Yardımı

Acil Servis

Zehirlenmelerde doğru maddeyi tespit etmek, kusturmamanın ne zaman yanlış olduğunu bilmek kritiktir.

Yanık Tedavisi ve İlk Yardım

Acil Servis

Yanıklarda derecesine ve genişliğine göre değişen acil tedavi, soğutma ile başlar ve uzman bakıma uzanır.

Kafa Travması İlk Yardımı

Acil Servis

Kafa travmasında çarpma şiddeti ne olursa olsun, bilinç değişikliği varsa acil nörolojik değerlendirme zorunludur.

Göğüs Ağrısı Acil Değerlendirmesi

Acil Servis

Göğüs ağrısında EKG ve kardiyak belirteç testleri ile kalp krizi ve pulmoner emboli hızla ayırt edilir.

Sağlık Uyarısı: Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tıbbi tanı ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetleriniz için mutlaka hekiminize başvurunuz. Saygı Hastanesi, bu sayfadaki bilgilere dayanılarak yapılan uygulamalardan sorumluluk kabul etmez.