Akut Pankreatit — Kapsamlı Rehber

Pankreas bezinin ani iltihaplanmasıyla seyreden, hafiften hayatı tehdit eden ağır forma uzanan akut karın acili.

Yazan: Saygı Hastanesi Sağlık Rehberi Editör Kurulu

Yayın tarihi: 1 Şubat 2026

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için lütfen hekiminize danışınız.

Kaynaklar (5)

Bu içerik bilgi amaçlıdır, tıbbi tavsiye niteliği taşımaz. Dahiliye (İç Hastalıkları) bölümümüzden randevu alabilirsiniz. Randevu Al →

Akut Pankreatit — Kapsamlı Rehber Nedir?

Akut pankreatit, pankreatik enzimlerin bez içinde aktive olarak pankreası sindirim sürecine sokması sonucu gelişen akut inflamatuvar bir hastalıktır. İnsidansı 100.000'de 30-80 vaka olup Türkiye'de en sık nedenler safra taşları (%40-50) ve alkol (%30-35) kullanımıdır.

Hastalık hafif (interstisyel ödemli) ve ağır (nekrotizan) formda seyredebilir. Revize Atlanta sınıflamasına göre hafif formda organ yetmezliği ve yerel komplikasyon yoktur; orta ağır formda geçici organ yetmezliği veya lokal komplikasyonlar; ağır formda ise kalıcı (>48 saat) organ yetmezliği mevcuttur.

Tanı, klinik bulgular + amilaz ya da lipaz düzeyinin normalin üç katından fazla yükselmesi ve/veya görüntüleme bulgularıyla konulur. Erken agresif intravenöz sıvı tedavisi ve ağız beslenmesinin erken dönemde yeniden başlatılması temel tedavi ilkeleridir.

Belirtiler

Ani başlayan şiddetli üst karın ağrısı, sırta yayılım

Bulantı ve ısrarcı kusma

Karın duvarında hassasiyet ve şişkinlik

Ateş ve taşikardi

Sarılık (safra taşına bağlı olgularda)

Ağır vakalarda solunum sıkıntısı ve dolaşım bozukluğu (şok)

Risk Faktörleri

Safra taşı ve safra çamuru varlığı

Kronik ve yoğun alkol tüketimi

Hipertrigliseridemi (>1000 mg/dL)

ERCP (en sık iyatrojenik neden)

Bazı ilaçlar (azatiyoprin, tiazidler, valproat)

Otoimmün pankreatit ve genetik pankreatit (PRSS1, SPINK1 mutasyonları)

Karın travması

Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

Aşağıdaki belirtilerden herhangi birini yaşıyorsanız vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurun:

Ani başlayan şiddetli üst-orta karın veya sırt ağrısı için derhal başvurun
Ağrıya ateş, kusma ve solunum sıkıntısı eşlik ediyorsa (acil!)
Karında sertleşme veya dokunmaya aşırı hassasiyet varsa
Sarılık gelişiyorsa

Tedavi Yöntemleri

Agresif IV sıvı replasmanı: ilk 24-48 saatte izotonik laktat Ringer veya SF

Ağrı kontrolü: IV opioid analjezikler (morfin, tramadol)

Oral alımın mümkün olan en erken sürede yeniden başlatılması (nazogastrik beslenme gerekebilir)

Safra taşı kaynaklı biliyer pankreatitte kolanjit varsa acil ERCP; aksi hâlde elektif kolesistektomi

Nekrotizan pankreatitte geniş spektrumlu antibiyotik + BT rehberliğinde drenaj veya cerrahi

Yoğun bakım izlemi: ağır olgularda çok organ destek tedavisi

Hangi Bölüme Başvurmalı?

Bu şikâyetler için hastanemizin Dahiliye (İç Hastalıkları) bölümüne başvurabilirsiniz. Uzman hekimlerimiz size en uygun tedavi planını oluşturacaktır.

Dahiliye (İç Hastalıkları) Bölümü Hakkında Bilgi Alın

Size yardımcı olalım

Şikâyetleriniz için uzman hekimlerimizden randevu alabilir veya bize ulaşabilirsiniz.

Randevu Al Bize Ulaşın

İlgili Sağlık Konuları

Aynı bölümden incelemek isteyebileceğiniz diğer makaleler.

Anemi (Kansızlık)

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Anemi, dokulara yeterli oksijen taşınamadığında ortaya çıkan yorgunluk, solgunluk ve nefes darlığıyla seyreden bir tablodur.

Demir Eksikliği Anemisi

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Yetersiz demir alımı veya kronik kan kaybı sonucu gelişen demir eksikliği anemisi, özellikle kadınları ve çocukları etkiler.

B12 Vitamini Eksikliği

Dahiliye (İç Hastalıkları)

B12 eksikliği; anemi, nörolojik belirtiler ve bilişsel sorunlara yol açabilen ve erken tedaviyle büyük ölçüde önlenebilen bir durumdur.

Hipertansiyon (Yüksek Tansiyon)

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Hipertansiyon, 'sessiz katil' olarak bilinir; çünkü genellikle belirti vermeksizin yıllarca ilerleyerek ciddi komplikasyonlara zemin hazırlar.

Kronik Böbrek Yetmezliği

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Kronik böbrek hastalığı; hipertansiyon ve diyabet gibi kronik durumların en sık komplikasyonlarından biridir ve erken evrede belirti vermeyebilir.

Hepatit B

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Hepatit B, aşıyla önlenebilen ancak kronikleştiğinde siroz ve karaciğer kanserine zemin hazırlayan viral bir karaciğer hastalığıdır.

Hepatit C

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Hepatit C, günümüzde yüksek başarı oranıyla tedavi edilebilen; ancak geç tanındığında siroza ilerleyebilen bir karaciğer hastalığıdır.

Karaciğer Yağlanması (Yağlı Karaciğer)

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Non-alkolik yağlı karaciğer hastalığı (NAFLD), obezite ve metabolik sendromla yakından ilişkili olup erken tedavide büyük ölçüde geri dönüşümlüdür.

Sağlık Uyarısı: Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tıbbi tanı ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetleriniz için mutlaka hekiminize başvurunuz. Saygı Hastanesi, bu sayfadaki bilgilere dayanılarak yapılan uygulamalardan sorumluluk kabul etmez.