Adrenal Kriz Acil Yönetimi

Akut adrenal yetmezliğin hayatı tehdit eden dekompansasyonu.

Yazan: Saygı Hastanesi Sağlık Rehberi Editör Kurulu

Yayın tarihi: 1 Şubat 2026

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için lütfen hekiminize danışınız.

Kaynaklar (5)

Bu içerik bilgi amaçlıdır, tıbbi tavsiye niteliği taşımaz. İç Hastalıkları (Dahiliye) bölümümüzden randevu alabilirsiniz. Randevu Al →

Adrenal Kriz Acil Yönetimi Nedir?

Adrenal kriz, akut kortizol yetersizliğinin hayatı tehdit eden dekompansasyonudur. Bilinen adrenal yetmezlikli hastalarda enfeksiyon, cerrahi, travma veya glukokortikoid dozunun artırılmamasıyla tetiklenebilir. Ayrıca bilateral adrenal hemoraji, hipofiz apopleksisi ve uzun süreli ekzojen steroid tedavisinin ani kesilmesiyle de gelişebilir.

Klinik tablo hipotansiyon (sıvı resüsitasyonuna dirençli), hiponatremi, hiperkalemi, hipoglisemi, dehidratasyon, karın ağrısı ve bilinç bulanıklığı ile karakterizedir. Tedavisiz mortalite çok yüksektir.

Tanısal testler (kortizol düzeyi, ACTH) tedaviyi geciktirmemelidir. Şüphe anında IV hidrokortizon 100 mg bolus yapılmalı ve ardından her 6-8 saatte 50 mg IV devam edilmelidir.

Belirtiler

Şiddetli hipotansiyon ve şok (sıvıya dirençli)

Dehidratasyon ve kusma

Şiddetli karın ağrısı (akut karın taklidi)

Hipoglisemi

Konfüzyon ve bilinç kaybı

Ateş

Risk Faktörleri

Bilinen adrenal yetmezlik (stres dozunun artırılmaması)

Uzun süreli steroid kullanımının ani kesilmesi

Bilateral adrenal hemoraji (antikoagülan tedavide)

Hipofiz apopleksisi

Sepsis (adrenal bezlerin fonksiyonel yetersizliği)

Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

Aşağıdaki belirtilerden herhangi birini yaşıyorsanız vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurun:

Bilinen adrenal yetmezlikli hastada ateş ve kusma gelişirse (acil)
Açıklanamayan hipotansiyon ve şok varsa (acil)
Steroid tedavisi ani kesilmiş ve şikayetler başlamışsa (acil)
Adrenal kriz şüphesinde tedavi hemen başlanmalı

Tedavi Yöntemleri

IV hidrokortizon 100 mg bolus (hemen — tanı beklenmeden)

IV izotonik NaCl agresif infüzyonu (dehidratasyon ve hipotansiyon)

Hidrokortizon 50 mg IV her 6-8 saatte (ilk 24 saat)

Hipoglisemi düzeltilmesi (IV dekstroz)

Tetikleyici faktörün tedavisi (antibiyotik vb.)

Stabilizasyon sonrası oral replasmana geçiş ve hasta eğitimi

Hangi Bölüme Başvurmalı?

Bu şikâyetler için hastanemizin Endokrinoloji bölümüne başvurabilirsiniz. Uzman hekimlerimiz size en uygun tedavi planını oluşturacaktır.

Endokrinoloji Bölümü Hakkında Bilgi Alın

Size yardımcı olalım

Şikâyetleriniz için uzman hekimlerimizden randevu alabilir veya bize ulaşabilirsiniz.

Randevu Al Bize Ulaşın

İlgili Sağlık Konuları

Aynı bölümden incelemek isteyebileceğiniz diğer makaleler.

Tiroid Nodülü Değerlendirme

Endokrinoloji

Tiroid nodülleri çok yaygın olup büyük çoğunluğu benigndir; ancak malignite riski açısından ultrasonografik özelliklere göre ince iğne aspirasyon biyopsisi gerekebilir.

Graves Hastalığı Yönetimi

Endokrinoloji

Graves hastalığı, tiroid stimülan antikor (TRAb) aracılığıyla tiroid bezinin aşırı uyarılmasıyla gelişen en sık otoimmün hipertiroidizm nedenidir.

Hashimoto Tiroiditi Yönetimi

Endokrinoloji

Hashimoto tiroiditi, anti-TPO ve anti-tiroglobulin antikorlarıyla tiroid bezinin otoimmün tahribatına bağlı en sık hipotiroidizm nedenidir.

Primer Adrenal Yetmezlik (Addison Hastalığı)

Endokrinoloji

Addison hastalığı, böbreküstü bezlerinin otoimmün yıkımı sonucu kortizol ve aldosteron eksikliğiyle seyreden, yaşamı tehdit edebilen bir endokrin hastalıktır.

Cushing Sendromu Tanı Süreci

Endokrinoloji

Cushing sendromu, kronik glukokortikoid fazlalığına bağlı santral obezite, stria, hipertansiyon ve metabolik bozukluklarla seyreden ve tanısı zorlu bir endokrin hastalıktır.

Feokromositoma ve Paraganglioma

Endokrinoloji

Feokromositoma ve paragangliomalar, aşırı katekolamin salgılanmasıyla paroksismal hipertansiyon, baş ağrısı, terleme ve çarpıntı ataklarına yol açan nadir tümörlerdir.

Primer Hiperaldosteronizm

Endokrinoloji

Primer hiperaldosteronizm, böbreküstü bezinden aşırı aldosteron salgılanmasıyla dirençli hipertansiyon ve hipokalemiye yol açan tedavi edilebilir bir durumdur.

Hipopituitarizm Kapsamlı Değerlendirme

Endokrinoloji

Hipopituitarizm, hipofiz bezinin hormon üretimindeki yetersizlik sonucu çoklu endokrin organ yetmezliklerine yol açan ve yaşam boyu hormon replasmanı gerektiren bir durumdur.

Sağlık Uyarısı: Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tıbbi tanı ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetleriniz için mutlaka hekiminize başvurunuz. Saygı Hastanesi, bu sayfadaki bilgilere dayanılarak yapılan uygulamalardan sorumluluk kabul etmez.