Akut Adrenal Kriz Yönetimi

Hayatı tehdit eden adrenal yetmezlik acili.

Yazan: Saygı Hastanesi Sağlık Rehberi Editör Kurulu

Yayın tarihi: 1 Şubat 2026

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için lütfen hekiminize danışınız.

Kaynaklar (5)

Bu içerik bilgi amaçlıdır, tıbbi tavsiye niteliği taşımaz. Endokrinoloji bölümümüzden randevu alabilirsiniz. Randevu Al →

Akut Adrenal Kriz Yönetimi Nedir?

Akut adrenal kriz, primer veya sekonder adrenal yetmezliği olan hastalarda fizyolojik stres dönemlerinde yeterli kortizol salgılanamaması sonucu gelişen hayatı tehdit eden bir acil durumdur. Yıllık insidansı adrenal yetmezlikli hastalarda %5-10 civarındadır.

En sık tetikleyiciler enfeksiyonlar, cerrahi, travma ve glukokortikoid tedavisinin ani kesilmesidir. Septik şokla karışabilir; ancak stres dozunda hidrokortizon uygulanmasıyla dramatik iyileşme görülmesi tanıyı destekler.

Her adrenal yetmezlik hastasına acil durum için enjeksiyon kiti (hidrokortizon IM) ve acil durum kimlik kartı verilmeli, hasta ve yakınları eğitilmelidir.

Belirtiler

Şiddetli hipotansiyon ve şok (sıvı ve vazopresörlere dirençli)

Bulantı, kusma ve karın ağrısı

Ateş

Hiponatremi ve hiperkalemi

Hipoglisemi

Bilinç bulanıklığı ve konfüzyon

Aşırı halsizlik ve letarji

Risk Faktörleri

Bilinen primer veya sekonder adrenal yetmezlik

Uzun süreli glukokortikoid kullanımı ve ani kesilmesi

Enfeksiyonlar ve ateşli hastalıklar

Cerrahi girişimler ve travma

Pituiter apopleksi

Bilateral adrenal hemoraji (antikoagülan tedavi, sepsis)

Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

Aşağıdaki belirtilerden herhangi birini yaşıyorsanız vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurun:

Bilinen adrenal yetmezlik hastasında akut hastalık ve hipotansiyon
Glukokortikoid tedavisi altında açıklanamayan şok
Akut karın tablosu ve hiponatremi birlikteliği
Uzun süreli steroid kullanımı sonrası ani kesilme ve kötüleşme

Tedavi Yöntemleri

Acil IV hidrokortizon 100 mg bolus, ardından 200 mg/24 saat sürekli infüzyon

Agresif IV izotonik salin ile sıvı resüsitasyonu

Hipoglisemi tedavisi (%10 dekstroz infüzyonu)

Tetikleyici faktörün tedavisi (antibiyotik, cerrahi bakım)

Kademeli glukokortikoid doz azaltımı (kriz çözüldükten sonra)

Hasta ve aile eğitimi: stres dozları ve acil enjeksiyon kiti

Medikal kimlik kartı ve bileklik taşıma

Hangi Bölüme Başvurmalı?

Bu şikâyetler için hastanemizin Endokrinoloji bölümüne başvurabilirsiniz. Uzman hekimlerimiz size en uygun tedavi planını oluşturacaktır.

Endokrinoloji Bölümü Hakkında Bilgi Alın

Size yardımcı olalım

Şikâyetleriniz için uzman hekimlerimizden randevu alabilir veya bize ulaşabilirsiniz.

Randevu Al Bize Ulaşın

İlgili Sağlık Konuları

Aynı bölümden incelemek isteyebileceğiniz diğer makaleler.

Anemi (Kansızlık)

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Anemi, dokulara yeterli oksijen taşınamadığında ortaya çıkan yorgunluk, solgunluk ve nefes darlığıyla seyreden bir tablodur.

Demir Eksikliği Anemisi

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Yetersiz demir alımı veya kronik kan kaybı sonucu gelişen demir eksikliği anemisi, özellikle kadınları ve çocukları etkiler.

B12 Vitamini Eksikliği

Dahiliye (İç Hastalıkları)

B12 eksikliği; anemi, nörolojik belirtiler ve bilişsel sorunlara yol açabilen ve erken tedaviyle büyük ölçüde önlenebilen bir durumdur.

Hipertansiyon (Yüksek Tansiyon)

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Hipertansiyon, 'sessiz katil' olarak bilinir; çünkü genellikle belirti vermeksizin yıllarca ilerleyerek ciddi komplikasyonlara zemin hazırlar.

Kronik Böbrek Yetmezliği

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Kronik böbrek hastalığı; hipertansiyon ve diyabet gibi kronik durumların en sık komplikasyonlarından biridir ve erken evrede belirti vermeyebilir.

Hepatit B

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Hepatit B, aşıyla önlenebilen ancak kronikleştiğinde siroz ve karaciğer kanserine zemin hazırlayan viral bir karaciğer hastalığıdır.

Hepatit C

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Hepatit C, günümüzde yüksek başarı oranıyla tedavi edilebilen; ancak geç tanındığında siroza ilerleyebilen bir karaciğer hastalığıdır.

Karaciğer Yağlanması (Yağlı Karaciğer)

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Non-alkolik yağlı karaciğer hastalığı (NAFLD), obezite ve metabolik sendromla yakından ilişkili olup erken tedavide büyük ölçüde geri dönüşümlüdür.

Sağlık Uyarısı: Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tıbbi tanı ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetleriniz için mutlaka hekiminize başvurunuz. Saygı Hastanesi, bu sayfadaki bilgilere dayanılarak yapılan uygulamalardan sorumluluk kabul etmez.