Toksik Epidermal Nekroliz (TEN)

İlaca bağlı ciddi deri reaksiyonunda acil yaklaşım ve yoğun bakım tedavisi.

Yazan: Saygı Hastanesi Sağlık Rehberi Editör Kurulu

Yayın tarihi: 1 Şubat 2026

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için lütfen hekiminize danışınız.

Kaynaklar (5)

Bu içerik bilgi amaçlıdır, tıbbi tavsiye niteliği taşımaz. Acil Servis bölümümüzden randevu alabilirsiniz. Randevu Al →

Toksik Epidermal Nekroliz (TEN) Nedir?

Toksik epidermal nekroliz (TEN), genellikle ilaçların tetiklediği, yaygın epidermal nekroz ve deri soyulması ile karakterize nadir ancak yüksek mortaliteli (%25-35) bir mukokütanöz reaksiyondur. Vücut yüzey alanının %30'undan fazlası tutulur.

Stevens-Johnson sendromu (SJS) ile aynı spektrumun farklı ucundadır; SJS'de tutulum <%10, SJS/TEN örtüşmesinde %10-30, TEN'de >%30'dur. En sık neden olan ilaçlar: allopürinol, sulfonamidler, antiepileptikler ve NSAİİ'lerdir.

Tedavide sorumlu ilacın derhal kesilmesi, yanık ünitesi benzeri destekleyici bakım ve immünomodülatör tedavi uygulanır. SCORTEN skoru prognoz değerlendirmesinde kullanılır.

Belirtiler

Yaygın deri döküntüsü ve ağrılı eritematöz lezyonlar

Büyük bül oluşumu ve deri soyulması

Nikolsky bulgusu pozitifliği

Mukoza tutulumu (ağız, göz, genital)

Ateş ve halsizlik

Risk Faktörleri

Sulfonamid, allopürinol, antiepileptik kullanımı

HLA-B*5801 (allopürinol ilişkili TEN) taşıyıcılığı

HIV enfeksiyonu

İmmünsüpresyon

Otoimmün hastalıklar

Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

Aşağıdaki belirtilerden herhangi birini yaşıyorsanız vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurun:

Yeni ilaç başlandıktan sonra yaygın döküntü geliştiğinde
Deri soyulması ve bül oluşumu fark edildiğinde
Ağız, göz veya genital bölgede mukoza lezyonları oluştuğunda
Ateş ve genel durum bozukluğu eşlik ediyorsa

Tedavi Yöntemleri

Sorumlu ilacın derhal kesilmesi

Yanık ünitesi veya yoğun bakımda destekleyici bakım

Sıvı-elektrolit replasmanı ve nütrisyon desteği

Yara bakımı (non-adheran pansumanlar)

Göz tutulumu için oftalmolojik acil tedavi

İmmünomodülatör tedavi (İVİG, siklosporin)

Hangi Bölüme Başvurmalı?

Bu şikâyetler için hastanemizin Acil Servis bölümüne başvurabilirsiniz. Uzman hekimlerimiz size en uygun tedavi planını oluşturacaktır.

Acil Servis Bölümü Hakkında Bilgi Alın

Size yardımcı olalım

Şikâyetleriniz için uzman hekimlerimizden randevu alabilir veya bize ulaşabilirsiniz.

Randevu Al Bize Ulaşın

İlgili Sağlık Konuları

Aynı bölümden incelemek isteyebileceğiniz diğer makaleler.

Kalp Krizi İlk Yardımı

Acil Servis

Kalp krizinde hızlı tanıma ve acil servis çağrısı, hayatta kalma şansını dramatik biçimde artırır.

Felç Belirtileri ve HIZLI Testi

Acil Servis

HIZLI (Halsizlik, İfade bozukluğu, Zaman kaybı, Lisan güçlüğü, İnme) testi felci erken saptamanın en pratik yöntemidir.

Anafilaksi (Anafilaktik Şok)

Acil Servis

Anafilaksi, ciddi sistemik alerjik reaksiyondur; epinefrin enjeksiyonu ve 112 en kritik ilk müdahaledir.

Solunum Yetmezliği

Acil Servis

Solunum yetmezliği; kandaki oksijen düşüşü veya karbondioksit yükselmesiyle karakterize, yaşamı tehdit eden tablodur.

Zehirlenme İlk Yardımı

Acil Servis

Zehirlenmelerde doğru maddeyi tespit etmek, kusturmamanın ne zaman yanlış olduğunu bilmek kritiktir.

Yanık Tedavisi ve İlk Yardım

Acil Servis

Yanıklarda derecesine ve genişliğine göre değişen acil tedavi, soğutma ile başlar ve uzman bakıma uzanır.

Kafa Travması İlk Yardımı

Acil Servis

Kafa travmasında çarpma şiddeti ne olursa olsun, bilinç değişikliği varsa acil nörolojik değerlendirme zorunludur.

Göğüs Ağrısı Acil Değerlendirmesi

Acil Servis

Göğüs ağrısında EKG ve kardiyak belirteç testleri ile kalp krizi ve pulmoner emboli hızla ayırt edilir.

Sağlık Uyarısı: Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tıbbi tanı ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetleriniz için mutlaka hekiminize başvurunuz. Saygı Hastanesi, bu sayfadaki bilgilere dayanılarak yapılan uygulamalardan sorumluluk kabul etmez.